صنعت پرورش طیور و کار در مرغداری‌ها یکی از مشاغل حیاتی در تأمین مواد غذایی است، اما از دیدگاه طب کار، محیط سالن‌های مرغداری آبستن عوامل زیان‌آور فیزیکی، شیمیایی، بیولوژیکی و ارگونومیک فراوانی است. شاغلین در این بخش به صورت مداوم در معرض خطرات پنهانی قرار دارند که در صورت عدم پایش دقیق سلامت و انجام به‌موقع معاینات بدو استخدام و معاینات دوره‌ای طب کار، می‌تواند منجر به بیماری‌های مزمن ریوی، حساسیت‌های پوستی و مشکلات عضلانی-اسکلتی جدی گردد.

۱. عوامل بیولوژیکی و بیماری‌های عفونی در مرغداری‌ها

مهم‌ترین و خطرناک‌ترین عامل زیان‌آور در مرغداری‌ها، عوامل بیولوژیکی شامل باکتری‌ها، ویروس‌ها، قارچ‌ها و گردوغبار ناشی از مدفوع خشک شده، پر و پوسته طیور است. استنشاق این ذرات آلوده از طریق سیستم تنفسی عوارض زیر را به دنبال دارد:

• بیماری تب طوطی (پیتاسیس): نوعی عفونت باکتریایی منتقله از پرندگان که با علائم شبه‌آنفولانزا، تب شدید و عفونت ریوی بروز می‌کند.
• آلویولیت آلرژیک خارجی (ریه کارگر مرغداری): واکنش التهابی شدید ریه در اثر استنشاق پروتئین‌های موجود در مدفوع و پر طیور که در صورت تداوم به فیبروز ریوی منجر می‌شود.
• عفونت‌های قارچی (هیستوپلاسموز): رشد قارچ‌ها در بستر مرغداری (خاک و کود آلوده) و ورود هاگ آن‌ها به ریه‌ها.

۲. عوامل شیمیایی و گازهای سمی سالن‌ها

تراکم کود طیور و سیستم‌های گرمایشی غیراستاندارد در سالن‌ها باعث تولید و تجمع گازهای خطرناکی نظیر آمونیاک (NH₃) و مونوکسید کربن (CO) می‌شود. قرارگیری طولانی‌مدت در معرض این گازها موجب تحریک شدید مخاط چشم، بینی، گلو و کاهش ظرفیت تبادل اکسیژن خون می‌گردد. همچنین استفاده از ضدعفونی‌کننده‌ها و فرمالین در پاکسازی سالن‌ها خطرات پوستی و تنفسی به همراه دارد.

۳. خطرات ارگونومیک و فیزیکی (صدا و بار فیزیکی)

• اختلالات عضلانی-اسکلتی: بلند کردن اجسام سنگین (کیسه‌های دان، لاشه‌ها)، خم شدن مکرر و کار در وضعیت‌های بدنی نامناسب موجب کمردرد مزمن و آسیب دیسک کمر می‌شود.
• سر و صدای سیستم تهویه (هواکش‌ها): سر و صدای مداوم فن‌ها در سالن‌ها می‌تواند در درازمدت موجب افت شنوایی شغلی کارگران گردد.

نقش کلیدی معاینات طب کار در صیانت از سلامت کارکنان مرغداری‌ها

مطابق قوانین وزارت کار، انجام معاینات بدو استخدام جهت احراز توانایی جسمی و روانی فرد برای کار در محیط‌های پرخطر مرغداری الزامی است. پس از آن، معاینات دوره‌ای سالیانه به عنوان سپر دفاعی دوم، هرگونه تغییرات اولیه در تست‌های تنفسی (اسپیرومتری)، شنوایی‌سنجی (ادیومتری) و آزمایش‌های بیوشیمیایی خون را پیش از تبدیل شدن به بیماری مزمن شناسایی می‌کند.

انجام تخصصی معاینات طب کار در کرج، محمدشهر و صفادشت

اگر در مناطق صنعتی و دامپروری استان البرز و غرب استان تهران از جمله محمدشهر، صفادشت، شهرک صنعتی صفادشت، سیمین‌دشت و ماهدشت فعالیت دارید، مراکز تخصصی ما آماده ارائه خدمات کامل معاینات سلامت شغلی با تجهیزات مدرن و کادر مجرب هستند.